FBS

 
دستورالعمل استاندارد FBS قند خون ناشتا
شماره سند : ۵۳-۱۹۹۱ تعداد صفحات : ۱ از  ۴ تاریخ صدور : ۶/۲/۹۹ زمان بازنگری :تغییردستورالعمل
محدوده توزیع : بخش بیوشیمی تهیه کننده: پدرام پریچهره تصویب کننده:خانم دکتر کریم زادگان

کاربرد اصلی اندازه گیری گلوکز شناسایی و درمان بیماران مبتلا به دیابت است.سطح گلوکز توسط مکانیزم پس نوردی ظریفی تحت تنظیم انسولین و گلوکاگون است.سطح گلوکز در حالت ناشتا پایین است.در پاسخ به کاهش گلوکز گلوکاگون از سلولهای الفا جزیره ای لانگرهانس لوزالمعده ترشح میشود.گلوکاگون گلیکوژن کبدی را شکسته و به گلوکز تبدیل میکند و سطح گلوکز را افزایش میدهد..چنانچه حالت ناشتایی همچنان ادامه پیدا کند پروتئین و اسیدهای چرب نیز تحت تحریک گلوکاگون شکسته میشود و سطح گلوکز بیشتر افزایش میابد.

سطح گلوکز پس از خوردن غذا افزایش میابد در پی این افزایش انسولین ترشح میشودو طی فرایندهایی سطح گلوکز خون کاهش پیدا میکند.ازمایش گلوکز سرم برای تشخیص بسیاری از بیماری های متابولیک مفید است.این ارزیابی را باید بر اساس زمان انجام ازمایش در طی روز انجام داد.بطورکلی افزایش واقعی گلوکز خون نشانه دیابت قندی است.در صورتیکه به علت افزایش سطح قند خون ناشتا مشکوک به دیابت باشیم باید ازمون هموگلوبین گلیکوزیله یا ازمون تحمل گلوکز را انجام دهد.در بیماران جدید دیابتی گلوکز خون را باید مکررا اندازه گیری نمود تا دوز دقیق انسولین تجویزی مشخص شود.

 

اساس ازمایش:

این ازمایش اب اکسیژنه ازاد شده از گلوکز در مجاورت انزیم گلوکز اکسیداز با فنول و ۴- امینو انتی پیرین در مجاورت انزیم پراکسیداز تشکیل کینونیمین میدهد میزان کینونیمین تشکیل شده که با مقدار گلوکز رابطه مستقیم دارد.

 

شرایط نگهداری محلولها:

محلولها باید در دمای ۸-۲ درجه نگهداری شود .

 

اقدامات وابسته :

ـ اطلاع داشتن در مورد تاثیرات متقابل Cross Reaction بر روی تست از جمله تداخلات دارویی و یا عوامل مداخله گری چون ایکتریک ، همولیز و لیمپیک

ـ داشتن آشنایی کامل با اصول کنترل کیفی و محدوده مجاز تعیین شده برای این تست و آگاهی از تفسیر نتایج حاصله از کنترل کیفی قوانین موجود در آزمایشگاه از جمله قوانین وستگارد

ـ آشنایی با سیستم نرم افزاری کنترل کیفی آزمایشگاه جهت ثبت نتایج حاصل از سرم کنترلهای خوانده شده و تحلیل آماری نتایج حاصله

ـ آشنایی با روش ساخت محلول ها و شرایط نگهداری آنها

ـ داشتن آگاهی کامل نسبت به کالیبره بوده تجهیزات از جمله اتوآنالیزر  ، سمپلرها

ـ داشتن آگاهی کامل نسبت به سالم بودن ادوات و تاریخ انقضاء آن از جمله سرم کنترل ها ، کالیبراتور و نیز محلول های مربوطه

ـ آشنایی با اپراتوری تجهیزات لازم برای انجام تست از قبیل : اتوآنالیزر ، سمپلرها ، سانتریفیوژها و

ـ آگاهی کامل نسب به اصول ایمنی و کار در آزمایشگاه و نیز بهداشت و ایمنی دفع مواد زائد

 

موارد کاربرد:

تعیین قند FBS بیمار در حالت ناشتا( ۱۰-۸ ساعت )

 

صلاحیت و شایستگی کاربر: 

از آنجا که این تست توسط اپراتور بخش بیوشیمی انجام می­شود لذا تمامی موارد صلاحیت و شایستگی

در بخش مربوطه از جمله تحصیلات، مهارت، تجربه و آموزش باید رعایت گردد.

 

تجهیزات، مواد، لوازم و آماده­سازی­های مورد نیاز قبل از انجام کار:

وسایل معمول آزمایشگاه موجود باشد.

دستگاه از قبل کالیبره و آماده کار باشد.

PH آب مقطر متصل به دستگاه اندازه گیری شده باشد.

 

 

کنترل کیفی قبل از انجام کار و حین کار:

بمنظور اطمینان از صحت و دقت آزمایشات ما ملزم به قرار دادن سرم کنترل در اتوانالیزر هستیم . سرم کنترل را در شروع کار و قبل از گزارش جواب بیماران در دستگاه قرار داده و بعد از بدست آوردن جواب سرم کنترل های خوانده شده آنرا در منحنی لوی جینگ قرار داده و بر اساس قوانین وستگارد صحت و دقت آنرا بررسی می کنیم .

جهت کالیبر استاندارد با کالیبراتور TruCal U و جهت کنترل از راندوکس نرمال و با رنج بالابطور جداگانه استفاده کنید.

کیت : شرکت پارس آزمون و التک  کیت تشخیص کمی قند در سرم

 

 

شرایط قبل از انجام آزمایش:

  • بمنظور اندازه گیری قندخون ناشتا بیمار باید حداقل ۸ ساعت ناشتا باشد.نوشیدن اب مجاز است.
  • از گرسنگی شدید بیمار باید اجتناب شود زیرا ممکن است بطور کاذب سطح گلوکز خون را افزایش دهد بنابرین بیمار نباید بیش از ۱۶ ساعت ناشتا باشد
  • از مصرف انسولین یا داروهای هیپوگلیسمیک خوراکی تا پس از خون گیری خودداری شود..

در صورت تغییر کیت پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر بررسی، ثبت و گزارش شود.

مراحل اجرایی کار:

مراحل اجرایی کار با دستگاه به دستورالعمل اجرایی دستگاهی هیتاچی ۹۱۱ مراجعه شود.

            جهت انجام آزمایش به روش دستگاهی پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر را که شرکت تولید                                                                                      کننده ارائه نموده است چک و بررسی نمایید

              قبل از اجرای کار بروشور کیت مطالعه و بررسی شود

 

محدودیت ها و عوامل مداخله گر در آزمایش:

. بیلی روبین تا غلظت ۴۰ میلی گرم در دسی لیتر تری گلیسرید تا غلظت ۲۰۰۰ میلی گرم در دسی لیترهموگلوبین تا غلظت ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر و اسید اسکوربیک تا غلظت ۱۵ میلی گرم در دسی لیتر  باعث تداخل در ازمایش نمیشود.

۰ بسیاری از عوامل تنش زا(مانند تروما بیهوشی عمومی عفونت سئختگی ها انفارکتوس میوکارد)میتواند موجب افزایش سطح گلوکز در خون شود

۰ کافئین موجب افزایش سطح میشود.

۰ بسیاری از زنان باردار به درجات گوناگون دچار عدم تحمل گلوکز میشوند.چنانچه این عدم تحمل شدید باشد ان را دیابت حاملگی گویند.

۰ داروهای افزاینده ان عبارتند از :داروهای ضدافسردگی داروهای بلوکه کننده بتا ادرنرژیک کورتیکواستروئید ها تزریق IV دکستروز دکستروتیروکسین دیازوکسید دیورتیکها اپی نفرین استروژنها گلوکاگون ایزونیازید لیتیم فنوتیازین فنی تویین سالیسیلاتها و تری امترن.

. داروهای کاهنده سطح عبارتند از:استامینوفن الکل استروئیدهای انابولیک کلوفیبرات دیزوپیرامید جم فیبروزیل انسولین مهارکننده های امین اکسیداز پنتامیدین پروپرانولول تولازامید تولبوتامید.

 

معیارهای REJECTION ( موارد رد نمونه )

زمانیکه  نمونه همولیز شدید ، ایکتریک شدید ، لیمپیک شدید باشد نمونه قابل قبول نمی باشد .

 

تفسیر ( علل تکرار، چگونگی و نحوه گزارش آن):

پدید آمدن اتفاقات متفرقه از جمله شکستن لوله در سانتریفوژ و کم بودن حجم نمونه.

غیر نرمال بودن نتیجه آزمایش در صورت عدم بیماری و سابقه

اطلاع یافتن از عدم رعایت دستورالعمل نمونه گیری

 

 دامنه مرجع:

نوزادان:

۶۳-۱۵۸ mg/dl:cord blood

۳۶-۹۹   mg/dl:1h

۳۶-۸۹   mg/dl:2h

۳۴-۷۷   mg/dl:5-14h

۴۶-۸۱   mg/dl:10-28h

۴۸-۷۹  mg/dl:44-52h

کودکان(ناشتا)

۷۴-۱۲۷  mg/dl:1-6years                                                 

 

۷۰-۱۰۶  mg/d:l7-19years

 

بزرگسالان:(ناشتا)

۷۰-۱۱۵  mg/dl

 

تغییرات فیزیولوژیکی :

افزایش :

حاملگی باعث افزایش گلوکر ۳-۲ در زنان باردار می شود همچنین پس از ورزش شدید و شوک نیز میزان گلوکز افزایش می یابد و نیز برخی از داروها می توانند باعث افزایش فیزیولوژیک گلوکر خون شوند

A.C.T.H , Asparanase , corticosteroids

Haloperidol , Hgtralazine , Indomethaciv

کاهش :

و نیز برخی از داروها می توانند باعث کاهش فیزیولوژیک گلوکز خون می شوند

Ana bolicsteroids (indiabetics)

Fenfluramine (indiabetics) , Guanethidine

 

مراجع و منابع:

بروشور کیت.

کتاب جامع ازمایشگاهی

 

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست − 11 =