Calcium

 

 

 
دستورالعمل استاندارد کلسیم (CALCIUM)
شماره سند : ۵۶-۱۹۹۱ تعداد صفحات : ۱ از  ۴ تاریخ صدور : ۶/۲/۹۹ زمان بازنگری :تغییردستورالعمل
محدوده توزیع : بخش بیوشیمی تهیه کننده:

پدرام پریچهره

تصویب کننده:خانم دکتر کریم زادگان

ازمون کلسیم برای ارزیابی عملکرد پاراتیرویید و متابولیسم کلسیم استفاده میشود.سطح کلسیم سرمی برای بررسی وضع مبتلایان به نارسایی کلیوی پیوند کلیه هیپرپاراتیروییدی بدخیمی های گوناگون بکار میرود.همچنین برای ارزیابی سطح کلسیم در طی انتقال حجم زیاد خون یا پس از ان نیز انجام میشود.

وجود کلسیم برای انقباض عضلانی فعالیت قلب انتقال جریان عصبی و انعقاد خون اهمیت حیاتی دارد.منابع ذخیره کلسیم بدن استخوانها و دندانها است.کاهش سطح خون کلسیم باعث تحریک ترشح و ازاد سازی هورمون پاراتیرویید میگرددنیمی از کلسیم    خون به البومین متصل است از اینرو  اگرسطح البومین پایین بیاید سطح کلسیم نیز پایین خواهد امد.اگر سطح کلسیم سرم در طی سه بار اندازه گیری جداگانه بالا باشد بیمار دچار هیپرکلسمی است.نشانه های هیپرکلسمی عبارت است  از بی اشتهایی تهوع استفراغ خواب الودگی و اغما میباشد.هیپرپاراتیروییدی شایعترین علت هیپرکلسمی است.پاراتورمون با افزایش جذب کلسیم از GI کاهش دفع ادرای ان و افزایش بازجذب استخوانی موجب افزایش سطح کلسیم میگردد.زیاده روی در مصرف ویتامین D موجب افزایش کلسیم سرم از طریق جذب کلیوی و گوارشی گردد.

کلسیم نقش بسیار مهمی در فعالیت های سلولی ایفا می کند . به صورت درون سلولی در انقباض ماهیچه ها و متابولیسم گلیکوژن و به صورت برون سلولی در مینرالیزاسیون استخوان ، انعقاد خون و انتقال پالس های عصبی نقش دارد . کلسیم به سه شکل در پلاسما وجود دارد .

  1. کلسیم آزاد ۲ـ کلسیم متصل به پروتئین ۳ـ کلسیم متصل به آنیون های فنل فسفات ، سیترات و بی کربنات

کاهش غلظت کلسیم تام می تواند در ارتباط با بروز بیماری های استخوانی مخصوصاً پوکی استخوان ، بیماری های کلیوی بخصوص در افراد دیالیزی هیپوپاراتیروئید و اختلالات جذب رودهای باشد . افزایش میزان کلسیم تام در هیپوپاراتیروئید ، تومورهای بدخیم و سارکوئیدوزیس دیده می شود همچنین اندازه گیری کلسیم جهت بررسی ترکیبات کلسیمی و به منظور جلوگیری از بروز پوکی استخوان انجام می گیرد

 

اقدامات وابسته :

ـ اطلاع داشتن در مورد تاثیرات متقابل Cross Reaction بر روی تست از جمله تداخلات دارویی و یا عوامل مداخله گری چون ایکتریک ، همولیز و لیپمیک

ـ داشتن آشنایی کامل با اصول کنترل کیفی و محدوده مجاز تعیین شده برای این تست و آگاهی از تفسیر نتایج حاصله از کنترل کیفی قوانین موجود در آزمایشگاه از جمله قوانین وستگارد

ـ آشنایی با سیستم نرم افزاری کنترل کیفی آزمایشگاه جهت ثبت نتایج حاصل از سرم کنترلهای خوانده شده و تحلیل آماری نتایج حاصله

ـ آشنایی با روش ساخت محلول ها و شرایط نگهداری آنها

ـ داشتن آگاهی کامل نسبت به کالیبره بوده تجهیزات از جمله اتوآنالیزر  ، سمپلرها

ـ داشتن آگاهی کامل نسبت به سالم بودن ادوات و تاریخ انقضاء آن از جمله سرم کنترل ها ، کالیبراتور و نیز محلول های مربوطه

ـ آشنایی با اپراتوری تجهیزات لازم برای انجام تست از قبیل : اتوآنالیزر ، سمپلرها ، سانتریفیوژها و

ـ آگاهی کامل نسب به اصول ایمنی و کار در آزمایشگاه و نیز بهداشت و ایمنی دفع مواد زائد

 

صلاحیت و شایستگی کاربر :

از آنجا که این تست توسط اپراتور بخش بیوشیمی انجام می­شود لذا تمامی موارد صلاحیت و شایستگی

در بخش مربوطه از جمله تحصیلات، مهارت، تجربه و آموزش باید رعایت گردد.

 

نوع نمونه :

سرم ، پلاسما همراه با هپارین و ادرار

پایداری کلسیم درر سرم یا پلاسما

در دمای ۴ تا ۸ درجه سانتیگراد ۱۰روز

در دمای منهای ۲۰ درجه سانتیگراد ۳ماه

مقدار : ۲۰۰ میکرولیتر

 

معیارهای REJECTION ( موارد رد نمونه )

زمانیکه  نمونه همولیز شدید ، ایکتریک شدید ، لیپمیک شدید باشد نمونه قابل قبول نمی باشد .

تاثیر عوامل ایکتر ، همولیز ، لیمپیک

هموگلوبین تا غلظت ۲۵۰میلی گرم در دسی لیتر  و تری گلیسیرید تا غلظت ۱۰۰۰ میلی گرم در دسی لیتر و بیلی روبین تا غلظت ۲۰ میلی گرم در دسی لیتر  باعث تداخل در آزمایش  نمی شوند . همولیز نیز باعث افزایش کاذب کلسیم می گردد به طوریکه همولیز ۱% گلبول های سرخ باعث افزایش کلسیم به میزان ۹/۲% می شود . همچنین شیری بودن سرم باعث افزایش کاذب کلسیم به روش Creol phthalein می شود .

 

 

عوامل موثر در آماده سازی نمونه ( عوامل مداخله گر  ):

اسید آسکوربیک تا غلظت ۳۰میلی گرم در دسی لیتر ، منیزیم تا غلظت ۱۵ میلی گرم در دسی لیتر ، هموگلوبین تا غلظت ۵۰۰ میلی گرم در دسی لیتر و تری گلیسیرید تا غلظت ۱۰۰۰ میلی گرم در دسی لیتر و بیلی روبین تاغلظت ۲۰  میلی گرم باعث تداخل در آزمایش نمی شود .کلسیم توتال با تغییر غلظت پروتئین سرم تغییر می کند ، به طوریکه تغییر پروتئین به میزان ۱g/dl باعث تغییر کلسیم به میزان ۰/۸ mg/dl می شود .

 

 

کیت ها : شرکت بیوسیستم کیت تشخیص کمی ca در سرم یا پلاسما

 

محیط نگهداری :

محلول ها باید در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شوند و تا تاریخ مندرج بر روی ویال ها قابل مصرف میباشند.از باز نمودن درب ویال ها جداً خودداری شود زیرا PH محلول ها در اثر جذب Co2 از هواکاهش می یابد . از فریز نمودن و قرار دادن محلول ها در مجاورت نور خودداری شود

 

 

مراحل اجرایی کار:

قبل از اجرای کار بروشور کیت مطالعه و بررسی شود.

در صورت تغییر کیت پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر بررسی، ثبت و گزارش شود.

ادامه مراحل اجرایی کار با دستگاه به دستورالعمل اجرایی دستگاه هیتاچی ۹۱۱و پرستیژمراجعه شود.

جهت انجام آزمایش به روش دستگاهی پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر را که شرکت تولید کننده ارائه نموده است چک و بررسی نمایید.

 

 

نکات ایمنی  :

استفاده از دستکش حین کار

کلیه موارد معمول در آزمایشگاه در هنگام کار با معرف­ها و محلول­ها رعایت گردد.

رعایت تمام دستورالعمل­های ایمنی و بهداشت دفع مواد زائد و پسماندها.

 

چگونگی کنترل کیفیت آزمایش ( قبل از انجام کار و حین کار )

بمنظور اطمینان از صحت و دقت آزمایشات ما ملزم به قرار دادن سرم کنترل در اتوانالیزر هستیم . سرم کنترل را در شروع کار و قبل از گزارش جواب بیماران در دستگاه قرار داده و بعد از بدست آوردن جواب سرم کنترل های خوانده شده آنرا در منحنی لوی جینگ قرار داده و بر اساس قوانین وستگارد صحت و دقت آنرا بررسی می کنیم

 

محدوده  مرجع (REFRENCE INTERVAL)

در سرم یا پلاسما ۸/۶ – ۱۰/۳ m/dl 

محدوده قابل گزارش :

در سرم یا پلاسما ۸/۶ – ۱۰/۳ m/dl 

محدوده هشدار یا مقادیر بحرانی در صورت لزوم CRITICAL VALUE

محدوده ای که خارج از رنج تست بالا باشد

 

 

حساسیت :

حداقل مقدار ALP قابل اندازه گیری ۳ واحد بین المللی در لیتر می باشد 

 

چگونگی تفسیر نتایج در صورت لزوم

پدید آمدن اتفاقات متفرقه از جمله شکستن لوله در سانتریفوژ و کم بودن حجم نمونه.

غیر نرمال بودن نتیجه آزمایش در صورت عدم بیماری و سابقه

اطلاع یافتن از عدم رعایت دستورالعمل نمونه گیری

 

تغییرات فیزیولوژیکی :

میزان کلسیم دارای سیکل نوسان  است و حداقل آن در ساعت ۴-۲ صبح و حداکثر در ساعت ۲۰ بعداز ظهر است میزان کلسیم توتال با سن نیز تغییر  می کند . به طوری که حداکثر آن در دوران بارداری و نوزادی است تغییر وضعیت از حالت نشسته به حالت ایستاده به مدت ۱۵ دقیقه باعث افزایش کلسیم ۷ـ۴% است و بی حرکتی فرد نیز باعث افزایش کلسیم سرم می شود

افزایش :

یائسگی باعث افزایش کلسیم می شود و نیز برخی داروها چون : Andvogens , calcium, salt , danazol

کاهش :

حاملگی باعث کاهش کلسیم می شود و نیز برخی داروها چون :

ACETAZOLAMIDE , ASPAVAGINASE

 

منابع و ماخذ :

ـ بروشور کیت

ـ کتاب جامع ازمایشگاهی

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست + 12 =