Bilirubin

 
دستورالعمل استاندارد بیلی روبین
شماره سند : ۴۸-۱۹۹۱ تعداد صفحات : ۱ از ۴ تاریخ صدور : ۶/۲/۹۹ زمان بازنگری :تغییردستورالعمل
محدوده توزیع : بخش بیوشیمی تهیه کننده: پدرام پریچهره تصویب کننده:خانم دکتر کریم زادگان

دستورالعمل استاندارد بیلی روبینTOTAL

عنوان : اندازه گیری میزان بیلی روبین (BILIROBIN ) در سرم

 

کاربرد :

سطح کل بیلی روبین سرم عبارت از مجموع بیلی روبین کنژوگه(مستقیم) و غیرکنژوگه(غیرمستقیم) میباشد.

این ازمون برای ارزیابی فعالیت کبد بکار میرود و نیز بخشی از بررسی بزرگسالان مبتلا به انمی های همولیتیک و نوزادان دچار زردی زردی میباشد.صفرایی که در کبد تولید میشود متشکل  از ترکیبات گوناگونی است که شامل نمکهای صفراوی، فسفولیپیدها کلسترول ، بیکربنات  ،اب و بیلی روبین میباشد.تغییر رنگ بافت بدن بعلت سطح بالا و غیر طبیعی بیلی روبین در خون را زردی و یرقان گویند.هنگامی که بیلی روبین کل سرم از سطح ۲٫۵mg/dl تجاوز نماید بافت دچار زردی میشود.یرقان بعلت نقصی در سوخت و ساز یا دفع نرمال بیلی روبین بوجود میاید.زردی فیزیولوژیک نوزادن هنگامی پدید می اید که کبد نوزاد نارس بوده  و فاقد انزیمهای کونژوگه کننده بمقدار کافی میباشد.اگر سطح بیلی روبین در نوزادان بیشتر از ۱۵ mg/dl گردد نیاز به درمان بمنظور جلوگیری از عقب افتادگی ذهنی می باشد. این درمان ممکن است شامل تعویض خون نیز شود.مقادیر بالای بیلی روبین در نوزادان را اغلب با نوردرمانی معالجه مینمایند.یکی از محصولات تجزیه هموگلوبین ، بیلی روبین است بیلی روبین غیر کونروگه آزاد و نامحلول در آب است بنابراین برای انتقال از طحال به کبد از طریق خون ، با آلبومین تشکیل یک کمپلکس می رسد بیلی روبین در کبد به اسید گلوکورونیک اسید تبدیل می شود و به صورت محلول در آب از طریق مجاری صفراوی دفع میگردد.

افزایش بیلی روبین در نتیجه افزایش تولید آن در اثر همولیز ( یرقان پیش کبدی -) آسیبب پارانشیم کبدی ( یرقان  میان کبدی ) و انسداد مجاری صفراوی ( یرقان پس کبدی ) مشاهده می شود . همچنین افزایش بیلی روبین به صورت مزمن و ارثی ، سندروم گیلبرت نامیده می شود که نسبتاً رایج است در ۶۰ تا ۷۰ درصد نوزادان به دلیل تخریب گلبول های قرمز و تاخیر عملکرد آنزیم ها در تجزیه بیلی روبین حاصل از آن سطح بیلی روبین را افزایش می یابد روش های معمول اندازه گیری بیلی روبین ، مقدار بیلی روبین توتال و بیلی روبین مستقیم را نشان می دهد که بیلی روبین مستقیم در واقع اندازه گیری میزان بیلی روبین کونژوگه و محلول در آب است . میزان بیلی روبین غیر کونژوگه را می توان از تفاوت میزان بیلی روبین توتال و مستقیم تعیین نمود .

 

 

اقدامات وابسته :

ـ اطلاع داشتن در مورد تاثیرات متقابل Cross Reaction بر روی تست از جمله تداخلات دارویی و یا عوامل مداخله گری چون ایکتریک ، همولیز و لیپمیک

ـ داشتن آشنایی کامل با اصول کنترل کیفی و محدوده مجاز تعیین شده برای این تست و آگاهی از تفسیر نتایج حاصله از کنترل کیفی قوانین موجود در آزمایشگاه از جمله قوانین وستگارد

ـ آشنایی با سیستم نرم افزاری کنترل کیفی آزمایشگاه جهت ثبت نتایج حاصل از سرم کنترلهای خوانده شده و تحلیل آماری نتایج حاصله

ـ آشنایی با روش ساخت محلول ها و شرایط نگهداری آنها

ـ داشتن آگاهی کامل نسبت به کالیبره بوده تجهیزات از جمله اتوآنالیزر  ، سمپلرها

ـ داشتن آگاهی کامل نسبت به سالم بودن ادوات و تاریخ انقضاء آن از جمله سرم کنترل ها ، کالیبراتور و نیز محلول های مربوطه

ـ آشنایی با اپراتوری تجهیزات لازم برای انجام تست از قبیل : اتوآنالیزر ، سمپلرها ، سانتریفیوژها و

ـ آگاهی کامل نسب به اصول ایمنی و کار در آزمایشگاه و نیز بهداشت و ایمنی دفع مواد زائد

صلاحیت و شایستگی کاربر :

از آنجا که این تست توسط اپراتور بخش بیوشیمی انجام می­شود لذا تمامی موارد صلاحیت و شایستگی

در بخش مربوطه از جمله تحصیلات، مهارت، تجربه و آموزش باید رعایت گردد.

نوع نمونه :

سرم ، پلاسما همراه با EDTA یا هپارین

پایداری بیلی روبین مستقیم در سرم یا پلاسما:

در دمای ۱۵ تا ۲۵درجه سانتیگراد ۲ روز

در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد ۷ روز

در دمای منهای ۲۰درجه سانتیگراد ۳ ماه (در صورتیکه بلافاصله فریز گردد )

مقدار : ۱۰۰ میکرولیتر

 

معیارهای REJECTION ( موارد رد نمونه )

زمانیکه  نمونه همولیز شدید ، ایکتریک شدید ، لیپمیک شدید باشد نمونه قابل قبول نمی باشد .

 

تاثیر عوامل ایکتر ، همولیز ، لیمپیک

هموگلوبین تا غلظت ۵۰میلی گرم در دسی لیتر  و تری گلیسیرید تا غلظت ۲۰۰۰ میلی گرم در دسی لیتر باعث تداخل در آزمایش  نمی شوند

 

عوامل موثر در آماده سازی نمونه ( عوامل مداخله گر  ):

همولیز خون و لیپمی بروز خطا در نتایج میگردد.

داروهای افزاینده:استروئیدهای انابولیک ,انتی بیوتیکها,داروهای ضدمالاریا,اسیداسکوربیک,ازاتیوپرین, کدیین ,دکستران, دیورتیکها, اپی نفرین ,مورفین,ضدباری های خوراکی,تئوفیلین,ویتامین A.

اسید آسکوربیک تا غلظت۳۰ میلی گرم در دسی لیتر ، هموگلوبین تا غلظت۵۰ میلی گرم در دسی لیتر و تری گلیسیرید تا غلظت ۲۰۰۰میلی گرم در دسی لیتر باعث تداخل در آزمایش نمی شوند .همولیز باعث افزایش کاذب بیلی روبین می باشد

 

 

کیت ها : شرکت پارس آزمون کیت تشخیص کمی BILIRUBIN  در سرم یا پلاسما

 

محیط نگهداری :

محلول ها باید در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شوند و تا تارخ مندرج بر روی ویال ها قابل مصرف میباشند محلول شماره ۲ نسبت به نور بسیار حساس است

 

مراحل اجرایی کار:

قبل از اجرای کار بروشور کیت مطالعه و بررسی شود.

در صورت تغییر کیت پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر بررسی، ثبت و گزارش شود.

ادامه مراحل اجرایی کار با دستگاه به دستورالعمل اجرایی دستگاه هیتاچی ۹۱۱ مراجعه شود.

جهت انجام آزمایش به روش دستگاهی پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر را که شرکت تولید کننده ارائه نموده است چک و بررسی نمایید.

نکات ایمنی  :

استفاده از دستکش حین کار

کلیه موارد معمول در آزمایشگاه در هنگام کار با معرف­ها و محلول­ها رعایت گردد.

رعایت تمام دستورالعمل­های ایمنی و بهداشت دفع مواد زائد و پسماندها.

 

چگونگی کنترل کیفیت آزمایش ( قبل از انجام کار و حین کار )

بمنظور اطمینان از صحت و دقت آزمایشات ما ملزم به قرار دادن سرم کنترل در اتوانالیزر هستیم . سرم کنترل را در شروع کار و قبل از گزارش جواب بیماران در دستگاه قرار داده و بعد از بدست آوردن جواب سرم کنترل های خوانده شده آنرا در منحنی لوی جینگ قرار داده و بر اساس قوانین وستگارد صحت و دقت آنرا بررسی می کنیم

جهت کالیبر استاندارد با کالیبراتور TruCal U و جهت کنترل از راندوکس نرمال و با رنج بالابطور جداگانه استفاده کنید.

 

محدوده  مرجع (REFRENCE INTERVAL)

بزرگسالان                                             ۰٫۱-۱٫۲mg/dl

 

                                                                 

حساسیت :

چگونگی تفسیر نتایج در صورت لزوم

پدید آمدن اتفاقات متفرقه از جمله شکستن لوله در سانتریفوژ و کم بودن حجم نمونه.

غیر نرمال بودن نتیجه آزمایش در صورت عدم بیماری و سابقه

اطلاع یافتن از عدم رعایت دستورالعمل نمونه گیری

تغییرات فیزیولوژیکی :

افزایش :

ناشتا بودن به مدت طولانی ( حدود ۴۸ ساعت ) باعث افزایش معادل۲۴% در میزان بیلی روبین توتال می شود که این افزایش بسی مربوط به بیلی روبین غیر کنتروکه است در فصل تابستان که فرد بیشتر در تماس با آفتاب است میزان بیلی روبین ۲۰-۱۰% کمتر از فصل زمستان افزایش می یابد

مراجع و منابع :

ـ بروشور کیت

 

 

دستورالعمل استاندارد بیلی روبین مستقیم

یکی از محصولات تجزیه هموگلوبین ،بیلی روبین است .بیلیروبین غیر کونزوگه آزادشدیدا غیر قطبی و نامحلول در آب است .بنابراین برای انتقال از طحال به پانکراس از طریق خون ،با آلبومین تشکیل یک کمپلکس می دهد .بیلی روبین در کبد به اسید گلوکورونیک متصل شده و به بیلی روبین گلوکورونیک اسید تبدیل می شود و به صورت محلول در آب از طریق مجاری صفراوی دفع می گردد .

افزایش بیلی روبین در نتیجه افزایش تولید آن در اثر همولیز ،آسیب پارانشیم کبدی و انسداد مجاری صفراوی مشاهده می شود . همچنین افزایش بیلی روبین به صورت مزمن و ارثی ،سندروم گیلبرت نامیده می شود که نسبتا رایج است .

بیلی روبین مستقیم در واقع اندازه گیری میزان بیلی روبین کونزوگه و محلول در آب است .

اقدامات وابسته :

ـ اطلاع داشتن در مورد تاثیرات متقابل Cross Reaction بر روی تست از جمله تداخلات دارویی و یا عوامل مداخله گری چون ایکتریک ، همولیز و لیمپیک

ـ داشتن آشنایی کامل با اصول کنترل کیفی و محدوده مجاز تعیین شده برای این تست و آگاهی از تفسیر نتایج حاصله از کنترل کیفی قوانین موجود در آزمایشگاه از جمله قوانین وستگارد

ـ آشنایی با سیستم نرم افزاری کنترل کیفی آزمایشگاه جهت ثبت نتایج حاصل از سرم کنترلهای خوانده شده و تحلیل آماری نتایج حاصله

ـ آشنایی با روش ساخت محلول ها و شرایط نگهداری آنها

ـ داشتن آگاهی کامل نسبت به کالیبره بوده تجهیزات از جمله اتوآنالیزر  ، سمپلرها

ـ داشتن آگاهی کامل نسبت به سالم بودن ادوات و تاریخ انقضاء آن از جمله سرم کنترل ها ، کالیبراتور و نیز محلول های مربوطه

ـ آشنایی با اپراتوری تجهیزات لازم برای انجام تست از قبیل : اتوآنالیزر ، سمپلرها ، سانتریفیوژها و

ـ آگاهی کامل نسب به اصول ایمنی و کار در آزمایشگاه و نیز بهداشت و ایمنی دفع مواد زائد

 

صلاحیت و شایستگی کاربر :

از آنجا که این تست توسط اپراتور بخش بیوشیمی انجام می­شود لذا تمامی موارد صلاحیت و شایستگی

در بخش مربوطه از جمله تحصیلات، مهارت، تجربه و آموزش باید رعایت گردد.

 

نوع نمونه :

سرم ، پلاسما همراه با هپارین

پایداری بیلی روبین مستقیم  در نمونه:

 در دمای ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد۲ روز

 در دمای ۲تا ۸ درجه سانتیگراد ۷  روز

در منهای ۲۰ درجه سه ماه است

مقدار : ۲۰۰ میکرولیتر

 

معیارهای REJECTION ( موارد رد نمونه )

زمانیکه  نمونه همولیز شدید ، لیمپیک شدید باشد نمونه قابل قبول نمی باشد .

 

تاثیر عوامل ، همولیز ، لیمپیک

هموگلوبین تا غلظت۴۹ میلی گرم در دسی لیتراسید آسکوربیک تا غلظت ۳۰ میلی گرم در دسی لیتر و تری گلیسیرید تا غلظت ۱۰۰۰میلی گرم در دسی لیتر  باعث تداخل در آزمایش نمی شوند .

 

عوامل موثر در آماده سازی نمونه ( عوامل مداخله گر  ):

از آلوده شدن نمونه ها و قرار گرفتن آنها در مقابل نور جدا خودداری شود .

معرف ها :

معرف شماره ۱                                                     ۰٫۰۷mmol/l                                                                 EDTA-NA2

۶٫۶g/l                                                                                    NACL

 

۷۰mmol/l                                                          SULFAMIC ACID

معرف شماره ۲:

 

۰٫۰۹mmol/l                                              ۲,۴-Dichlorophenyl-diazonium salt

۱۳۰mmol/l                                                                                 HCL

EDTA-NA2

۰٫۰۲mmol/l

کیت ها : شرکت پارس آزمون کیت تشخیص کمی تری گلیسیرید در سرم یا پلاسما

محیط نگهداری :

محلول ها باید در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شوند و تا تارخ مندرج بر روی ویال ها قابل مصرف میباشند از فریز کردن و قرار دادن محلول ها در مجاورت نور خودداری شود .

 

مراحل اجرایی کار:

قبل از اجرای کار بروشور کیت مطالعه و بررسی شود.

در صورت تغییر کیت پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر بررسی، ثبت و گزارش شود.

ادامه مراحل اجرایی کار با دستگاه به دستورالعمل اجرایی دستگاه هیتاچی ۹۱۱ مراجعه شود.

جهت انجام آزمایش به روش دستگاهی پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر را که شرکت تولید کننده ارائه نموده است چک و بررسی نمایید.

 

نکات ایمنی  :

استفاده از دستکش حین کار

کلیه موارد معمول در آزمایشگاه در هنگام کار با معرف­ها و محلول­ها رعایت گردد.

رعایت تمام دستورالعمل­های ایمنی و بهداشت دفع مواد زائد و پسماندها.

 

چگونگی کنترل کیفیت آزمایش ( قبل از انجام کار و حین کار )

بمنظور اطمینان از صحت و دقت آزمایشات ما ملزم به قرار دادن سرم کنترل در اتوانالیزر هستیم . سرم کنترل را در شروع کار و قبل از گزارش جواب بیماران در دستگاه قرار داده و بعد از بدست آوردن جواب سرم کنترل های خوانده شده آنرا در منحنی لوی جینگ قرار داده و بر اساس قوانین وستگارد صحت و دقت آنرا بررسی می کنیم

جهت کالیبر استاندارد با کالیبراتور TruCal U و جهت کنترل از کنترل راندوکس با محدوده نرمال و highبطور جداگانه استفاده کنید.

 

محدوده  مرجع (REFRENCE INTERVAL)

طبیعی : کمتر از ۰٫۳۰mg/dl    

محدوده هشدار یا مقادیر بحرانی در صورت لزوم CRITICAL VALUE

ندارد                      

چگونگی تفسیر نتایج در صورت لزوم

پدید آمدن اتفاقات متفرقه از جمله شکستن لوله در سانتریفوژ و کم بودن حجم نمونه.

غیر نرمال بودن نتیجه آزمایش در صورت عدم بیماری و سابقه

اطلاع یافتن از عدم رعایت دستورالعمل نمونه گیری

 

مراجع و منابع :

ـ بروشور کیت

ـ کتاب جامع ازمایشگاهی

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

10 + هفده =