AST (SGOT)

 

دستورالعمل استاندارد AST

 

شماره سند : ۲۵-۱۹۹۱ تعداد صفحات : ۱ از  ۳ تاریخ صدور : ۶/۲/۹۹ زمان بازنگری :تغییر دستورالعمل
محدوده توزیع : بخش بیوشیمی

تهیه کننده: پدرام پریچهره

تصویب کننده:خانم دکتر کریم زادگان

اندازه گیری میزان AST (SGOT) (Aspartate Omintronsferase) در سرم

 

این تست به منظور ارزیابی بیماران مشکوک به بیماری قلبی انسدادی کورونر یا بیماری هپاتوسلولار استفاده میشود.این انزیم در غلظت های بالا در بافتهای با فعالیت سوخت و سازی زیاد همانند عضله قلبی , سلولهای کبدی و سلولهای عضله اسکلتی وجود دارد .کلیه , لوزالمعده و گلبولهای قرمز نیز حاوی مقادیر کمتری از ان میباشد.اگر سلولهای این بافتها دچار بیماری یا اسیب گردند سلولها تجزیه شده و AST ازاد میگردد و توسط خون برداشت شده و سطح ان بالا میرود. مقدار افزایش AST رابطه مستقیم با تعداد سلولهای بیمار یا اسیب دیده دارد.بعلاوه این افزایش به مدت زمان سپری شده پس از اسیب دیدگی که خون از بیمار گرفته میشود نیز بستگی دارد.AST در مدت زمان چند روز از خون بیمار پاک میشود. AST سطح سرمی را غالبا با سطح الانینامینوترانسفراز ALT مقایسه میکنند. AST  فعالیت متابولیکی بالایی در بافت­ها داشته و مقدار آن در قلب، کبد، عضلات اسکلتی، کلیه، مغز، پانکراس، طحال و ریه­ها بیشتر می­باشد. آزاد سازی آنزیم به جریان خون، به دنبال آسیب یا مرگ سلولی اتفاق می­افتد هر بیماری که باعث افزایش در فعالیت­های متابولیکی بافت­های یاد شده گردد، باعث افزایش AST خواهد گردید مقدار AST خون مستقیماً به تعداد سلول­های آسیب دیده و مدت زمان بین ایجاد آسیب و زمان آزمایش  یافته و تا ۵ روز بالا باقی می­ماند. این آزمایش در بررسی بیماری­های قلبی و کبدی به کارمی­رود در انقا رکتوس میوکارد، سطح AST به ۴ الی ۱۰ برابر حد نرمال می­رسد. سطح AST در عرض ۲۴ ساعت به پیک رسیده و در عرض ۳ الی ۴ روز به حد نرمال می­رسد افزایش دوم AST بسته به شدت MI یا تکرار آن دیده می­شود منحنی AST در MI موازی CPK می­باشد افزایش AST در بیماری­های کبدی (۱۰ الی ۱۰۰ برابرطبیعی) شامل هپاتیت حاد و مزمن، سیروز فعال، منوکلئوز عفونی، نکروز کبدی، کارسینومای اولیه یا متاستاتیک، هپاتیت الکلی و سندرم Reye,s اتفاق می­افتد سایر بیماری­هاییکه افزایش ASTدر آن دیده می­شود عبارتند ازپانکراتیت حاد، تروماباپارگی عضلات اسکلتی، در تریشینوز، کاتتریزاسیون قلبی و آنژیوگرافی، ضربه مغزی و نکروز، سکته مغزی، آمبولی ریوی، گانگرن و …..

 

اقدامات وابسته:

دانستن تاثیرات یا Cross Reaction بر روی تست

آشنایی با اصول کنترل کیفی و حدود مجاز، طرح کیفیت در این آزمایشگاه و آگاهی از تفسیر نتایج حاصله از کنترل کیفی قوانین موجود در آزمایشگاه از جمله منحنی­­های لوی جنینگ و قوانین وست گارد

آشنایی با اپراتوری نرم افزاری کنترل کیفی آزمایشگاه جهت ثبت نتایج و تحلیل آماری نتیجه حاصله

آشنایی با اپراتوری تجهیزات لازم برای انجام تست از قبیل سمپلرها، بن ماری، فتومتر، اتوآنالیزر

آشنایی با روش­های محلول سازی و دانستن مکان و حساسیت ادوات پایه در آزمایشگاه

آگاهی کامل نسبت به اصول ایمنی و کارکرد در آزمایشگاه ونیز دستورالعمل­های دفع پسماند.

آگاهی از دقت (Precision) ادوات و تجهیزات مورد نیاز، چرا که تجهیزاتی که دقت لازمه را نداشته باشند قابل کالیبره و کنترل صحت نمی­باشند.

صلاحیت و شایستگی کاربر:

از آن جایی که این تست توسط اپراتور بخش بیوشیمی انجام می­شود لذا تمامی موارد صلاحیت و شایستگی در بخش مربوط باید رعایت گردد.

 

 نمونه:

سرم تا ۲۴ ساعت در دمای اتاق، ۲۸ روز در ۴°c و حداقل یک سال در -۲۰°c پایدار است افزودن پیرودوکسال فسفات باعث پایداری آن در دمای اتاقبه مدت ۷ روز می­شود.

 

 تجهیزات، مواد، لوازم و آماده­سازی­های مورد نیاز قبل از انجام کار:

آماده سازی معرف­های مورد نظر طبق دستور کار روش انجام آزمایش به شیوه­ی دستی و دستگاهی که با جزئیات کامل در بروشور کیت در قسمت “آماده سازی محلول­ها” آمده است که پیوست می­باشد.

آماده سازی تجهیزات مورد نیاز طبق دستورالعمل­های کاربری آنها از قبیل: فتومتر، اتوآنالیزر، بن ماری، سمپلر

آماده سازی جالوله­ای، سرسمپلر، کاپ، ویال، ریجنت­ها و سرم فیزیولوژی برای رقیق سازی نمونه­ها بالا و سایر ملزومات روتین موجود در آزمایشگاه

کالیبراتور و سرم کنترل جهت استاندارد نمودن و کنترل انجام آزمایش

به حرارت محیط رساندن تمامی موارد کاربردی در انجام آزمایش از جمله معرف­ها، کالیبراتور، سرم کنترل و …..

 

 نکات ایمنی:

استفاده از دستکش در حین کار

رعایت تمامی دستورالعمل­های ایمنی و بهداشت در آزمایشگاه

استفاده از پی­پت­های اتوماتیک و یا حداقل به کارگیری پوآر در هنگام آماده سازی معرف­ها و یا هرگونه کار دیگر در انجام آزمایش

رعایت موارد مذکور در بروشور کیت که با جزئیات کامل در قسمت “هشدارها” و “بهداشت و ایمنی دفع مواد زائد” آمده است که پیوست می­باشد.

کنترل کیفی قبل از انجام کار و حین کار:

در این خصوص به طرح کیفیت بیوشیمی موجود در آزمایشگاه که جهت کنترل کیفی بخش بیوشیمی از تمامی لحاظ تدوین و اجرایی می­باشد مراجعه نمائید.

جهت کالیبر استاندارد با کالیبراتور TruCal U و جهت کنترل از راندوکس نرمال و با رنج بالابطور جداگانه استفاده کنید.

 

مراحل اجرایی کار:

قبل از اجرای کار بروشور کیت مطالعه و بررسی شود.

در صورت تغییر کیت پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر بررسی، ثبت و گزارش شود.

ادامه مراحل اجرایی کار با دستگاه به دستورالعمل اجرایی دستگاه هیتاچی ۹۱۱ و پرستیژ مراجعه شود.

جهت انجام آزمایش به روش دستگاهی پارامترهای دستگاهی تست مورد نظر را که شرکت تولید کننده ارائه نموده است چک و بررسی نمایید.

 

محدودیت ها و عوامل مداخله گر در آزمایش:

مصرف داروهای ویژه­ی هپاتوکسیک یا ایجاد کننده کلستاز، برخی داروها نظیر آمینوگلوتیتماید، بروموکریپتین، سیلکوسپورین، کلوتریمازول، داپسون، انفلوزان، اتامبوتول، فلوروکینولون، مهارگرهای HMGCOA ردوکتاز و ….. باعث کاهش مقدار آنزیم (Invivo) می­شود.

وجود همولیز در نمونه باعث افزایش و وجود هپارین و نمک­های آهن در شرایط واکنش شیمیایی و حضور اسکوربیک اسید، سیانید، فرمالوئید، گلوتارات، ایزونیازید، لوسین، پنی سیلین، فتالات و ….. باعث کاهش فعالیت آنزیم در شرایط (Invitro) خواهد شد.

عدم تصدیق معرف­ها، کالیبراتور، سرم کنترل­ها و سایر موارد کاربردی توسط اپراتور از جمله تغییر رنگ، نداشتن تاریخ مصرف و..

خرابی تجهیزات و نیز نداشتن تاریخ کالیبراسیون معتبر

حجم ناکافی نمونه و خطاهای نمونه گیری از جمله همولیز و نیز بیان ناصحیح شرایط آزمایش و نمونه گیری به بیمار

تمامی مواردی که در قسمت “عوامل مداخله­گر” در بروشور کیت با جزئیات کامل ذکر گردیده است که پیوست می­باشد.

عدم رعایت شرایط صحیح نگه داری نمونه­ها و معرف­ها که با جزئیات کامل در قسمت “شرایط نگه داری و پایداری محلول­ها” و نیز “نمونه­ها” در بروشور کیت آمده است، که پیوست می­باشد.

نرمال:

زنان :<40

مردان:<40

 

تفسیر ( علل تکرار، چگونگی و نحوه گزارش آن):

مقادیر بالاتر و پائین­تر محدوده­های نرمال تکرار شود.

به هر دلیلی که تکرار اتفاق افتد، نتایج حاصله مربوط به قبل و بعد از تکرار و نتیجه گزارش نهایی علت تکرار در فرم ثبت نتایج تکرار تست­ها ثبت و مرقوم گردد.

منابع:

کتاب جامع ازمایشگاهی

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 × 2 =